Pyetjet më të shpeshta

Ky nënseksion është përgatitur për të ndihmuar operatorët ekonomikë, bizneset, deklaruesit doganorë dhe publikun e gjerë rreth zbatimit praktik të sanksioneve ndërkombëtare në Republikën e Kosovës. Si në vijim mund të gjeni përgjigje për pyetjet që paraqiten më shpesh gjatë zhvillimit të procedurave të importit, eksportit dhe tranzitit të mallrave, si dhe gjatë verifikimit të pajtueshmërisë me sanksionet ndërkombëtare.
Përgjigjet e publikuara në këtë seksion kanë karakter informues dhe orientues. Ato janë përgatitur mbi bazën e legjislacionit në fuqi dhe praktikës së zbatimit në momentin e publikimit. Duke qenë se regjimet e sanksioneve ndërkombëtare, aktet ligjore të Bashkimit Evropian, Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Rezolutat e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, si dhe vendimet e Qeverisë së Republikës së Kosovës përditësohen dhe ndryshohen periodikisht, edhe përmbajtja e tyre do të rishikohet dhe përditësohet sipas nevojës, me qëllim që informacioni i publikuar të jetë sa më aktual dhe i dobishëm për përdoruesit.
Në rast të mospërputhjes ndërmjet përgjigjeve të publikuara në këtë seksion dhe akteve sanksionuese në fuqi, mbizotërojnë dispozitat e legjislacionit vendor dhe të vendimeve të Qeverisë së Republikës së Kosovës, përfshirë dispozitat e akteve ndërkombëtare të zbatueshme në RK.
Për raste konkrete ose për çështje që kërkojnë interpretim juridik apo teknik, operatorët ekonomikë rekomandohen të konsultojnë aktet përkatëse në fuqi ose t'u drejtohen autoriteteve kompetente për sqarime.

Pyetje/Përgjigje

A lejohet të importohen në Bashkimin Evropian mallra që kanë origjinën e një shteti tjetër, por që janë eksportuar nga Rusia?

Përgjigje: Ndalohet blerja, importimi ose transferimi i drejtpërdrejtë ose i tërthortë i mallrave me origjinë ose të eksportuara nga Rusia të renditura në Aneksin XXI të Rregullores së Këshillit Nr. 833/2014( të plotësuar ndryshuar). Këshillohet që të mos bleni apo importoni mallra të tilla në Bashkimin Evropian, të cilat janë zyrtarizuar për eksport nga Rusia.

A ka vetëm përshkrime të mallrave me përdorim të dyfishtë, por nuk ka kode të mallit me përdorim të dyfishtë?  
Përgjigje: Listat e mallrave me përdorim të dyfishtë janë pa kode mallrash. Listat përmbajnë përshkrime dhe specifikime teknike të mallrave. Parametrat mund të gjenden në specifikimet e mallrave për të kontrolluar nëse mallrat janë në listën e mallrave me përdorim të dyfishtë.  

Kur mallrat (metalet) që vijnë psh. nga Kazakistani kalojnë tranzit përmes Rusisë, a mund të futen mallra të tilla në BE?
Përgjigje: Nuk ka sanksione të vendosura për mallrat kazake, por me hyrjen e tyre në BE, sipas kërkesës se doganës, një dokument përkatës i vlefshëm që vërteton origjinën kazake duhet t'i paraqitet autoriteteve doganore. 

Si ndikojnë sanksionet e ndryshme në zhdoganimin?
Përgjigje:
- Deklaruesi duhet të verifikojë që mallrat e deklaruara në dokumentet doganore ose në deklaratat doganore në lidhje me hyrjen/daljen nuk janë subjekt i sanksioneve; 
- Kjo do të thotë që tashmë përpara se të kryhen veprimet doganore, është e nevojshme të kontrollohet që eksporti ose importi i këtyre mallrave nuk është i ndaluar sipas legjislacionit të BE-së dhe VQRK.
- Operatorët ekonomikë duhet të kenë parasysh gjithashtu se përveç mallrave, sanksione vendosen edhe ndaj individëve dhe kompanive të caktuara, kështu që personat e përfshirë në zinxhirët e furnizimit kanë për detyrë të kujdesen dhe të verifikojnë që importi/eksporti/transiti i mallrave apo transaksionet/shërbimet e lidhura me to mos të shkelin sanksionet e vendosura nga Bashkimi Evropian dhe të mos vendosen asetet ose burimet ekonomike drejtpërdrejt ose tërthorazi në dispozicion të personave të listuar. 

A zbatohen ndalimet e importit apo eksportit edhe për ambalazhet dhe kontejnerët? 
Përgjigje: Ndalimet zbatohen për mallrat e deklaruara.
- Andaj nëse mallrat e deklaruara, të cilat nuk i nënshtrohen sanksioneve, janë të paketuara me materiale që i nënshtrohen sanksioneve, lejohet zhdoganimi i mallit.
- Nëse paketimi do të eksportohet/importohet veçmas, ai trajtohet si mall dhe, në rast se i nënshtrohet sanksioneve, importi/eksporti është i ndaluar.

Ne kemi zbuluar një llogari që i përket një subjekti të caktuar në bankën tonë. Cfarë duhet të bëjmë?
Përgjigje: Nëse një institucion financiar zbulon një llogari që i përket një personi ose subjekti, detajet e identifikimit të të cilit përputhen me ato të një personi ose subjekti të caktuar, ai duhet të ngrijë menjëherë fondet, dmth. Zbulimi duhet t'i njoftohet  Autoritetit Kombëtar të Zbatimit.

Çfarë duhet ditur përpara se të planifikoj të importoj në Bashkim produkte hekuri dhe çeliku të listuara në Shtojcën XVII të Rregullore (EU) 833/2014 e plotësuar/ndryshuar) kur përpunohen në një vend të tretë?
Përgjigje: Për të siguruar zbatimin e ndalimit, neni përkatës përcakton një detyrim për importuesin në BE për të ofruar prova të vendit të origjinës së inputeve të hekurit dhe çelikut të përdorura në një vend të tretë për përpunimin e produkteve të hekurit dhe çelikut të importuara në Bashkim.

A i ndalon Neni 5aa i Rregullores (EU) 833/2014 transaksionet me një kompani që është në pronësi të pakicës nga një entitet i listuar në Shtojcën XIX?
Përgjigje:
- Neni 5aa nuk zbatohet për kompanitë në të cilat një ose më shumë entitete të listuara në Shtojcën XIX zotërojnë një aksion të pakicës (që do të thotë se të drejtat pronësore zotërohen drejtpërdrejt ose tërthorazi për më pak se 50% nga një entitet i listuar në Shtojcën XIX), përveç nëse një kompani e tillë zbulohet se vepron në emër ose sipas drejtimit/kontrollit të një entiteti të listuar në Shtojcën XIX (Neni 5aa paragrafi 1(c)).

- Prandaj, është e nevojshme të vlerësohet, rast pas rasti, nëse një kompani e tillë në pronësi të pakicës është në pronësi të drejtpërdrejtë ose tërthorazi për më shumë se 50% ose vepron në emër ose sipas drejtimit/kontrollit të entitetit të listuar në Shtojcën XIX.

A përjashtohen aktivitetet humanitare nga sanksionet? A mund të sigurohen, për shembull, ushqim, ilaçe dhe pajisje mjekësore mbi këtë bazë?
Përgjigje: Rregullorja e Këshillit (EU) Nr. 833/2014 në lidhje me masat kufizuese në lidhje me veprimet e Rusisë që destabilizojnë situatën në Ukrainë parashikon përjashtimet specifike të mëposhtme për qëllime humanitare:
- Kufizimet e eksportit të zbatueshme për artikujt e mbuluar nga Shtojca I e Rregullores së BE-së për Përdorim të Dyfishtë dhe për artikujt e "Teknologjisë së Avancuar" nuk zbatohen nëse janë të destinuara për nevoja humanitare, emergjenca shëndetësore, parandalimin ose zbutjen urgjente të një ngjarjeje që ka të ngjarë të ketë një ndikim serioz dhe të rëndësishëm në shëndetin dhe sigurinë e njeriut ose mjedisin ose si një përgjigje ndaj fatkeqësive natyrore; as për qëllime mjekësore ose farmaceutike.

A zbatohen sanksionet e BE-së të parashikuara në Rregulloren e Këshillit (BE) Nr. 269/2014 për të drejtat e pronësisë intelektuale?
Përgjigje: Sanksionet e BE-së zbatohen për të drejtat e pronësisë intelektuale (p.sh. markat tregtare, dizajnin, patentat, etj.